Beina leiš į efnisyfirlit žessarar sķšu

Žorskur

Latķna: Gadus morhuaŽorskur
Enska: Cod
Danska: Torsk
Fęreyska: Torskur
Norska: Torsk
Žżska: Kabeljau, Dorsch
Franska: Morue, cabillaud
Spęnska: Bacalao


Lifnašarhęttir

Žorskur er mikilvęgasti nytjafiskurinn į Ķslandsmišum og sś fisktegund sem hefur skilaš mestum veršmętum ķ žjóšarbśiš ķ gegnum tķšina. Žorskurinn telst til botnfiska, og lifir hann į żmsu dżpi, frį nokkrum metrum og allt nišur į 5-600 metra dżpi. Ķ N-Atlantshafi eru żmsir žorskstofnar, sem greinast ķ sundur eftir śtbreišslu, vexti og kynžroska. Helstu stofnarnir eru Barentshafsstofninn, ķslenski stofninn, og stofnarnir viš Gręnland. Žį eru einnig stofnar viš Fęreyjar, ķ Noršursjó, Eystrasalti og vķšar.

Žorskur, sem vex upp viš S og V-strönd Ķslands, er aš miklu leyti stašbundinn alla ęvi og ķ Faxaflóa er bęši ókynžroska žorskur stašbundinn allt įriš en einnig kemur žangaš kynžroska žorskur sem hrygnir į vorin. Žorskur sem elst upp śti fyrir Noršurlandi leitar aš mestu leyti ķ heitari sjó til hrygningar žegar hann veršur kynžroska, en žó er eitthvaš um aš žorskur hrygni śti fyrir Noršurlandi. Žorskurinn er mjög grįšugur fiskur og étur flest žaš sem aš kjafti kemur, en langmikilvęgasta fęša fulloršins žorsks er lošna, en einnig étur žorskurinn mikiš af rękju og öšru fiskmeti.

Hrygning hefst ķ mars viš sušurströndina og er aš mestu lokiš ķ byrjun maķ og sękir hann žį ķ aš vera žar sem hitastig er 5-7°C og dżpi um 50-150 m. Hrygningin fer fram nįlęgt botni eša mišsęvis. Eftir hrygningu dreifir žorskurinn sér ķ fęšuleit.
Vöxtur žorsksins er mjög mismunandi og fer hann mikiš eftir hitastigi sjįvar, fęšumagni ofl. Žorskurinn nęr kynžroska 4-6 įra ķ heitari sjó śti fyrir fyrir Sušurlandi en 6-9 įra ķ kaldari sjó fyrir noršan land. Žorskurinn hrygnir įrlega eftir aš hann byrjar aš hrygna.

Žorskurinn į sér marga óvini ķ nįttśrinni, auk mannsins. Hann er fęša żmissa stęrri fiska og fugla og žį er hann einnig grimmt étinn af hvölum, selum og hįkörlum. Snķkjudżr sękja ķ žorskinn og er žar žekktast selormur (Pseudoterranova decipiens), en hann lifir sem kynžroska fulloršiš dżr ķ sel, en sem lirfa ķ žorski.

(Heimild: Ķslenskir fiskar eftir Gunnar Jónsson, Fjölvi 1992).

Skipting_torskafla_eftir_veidarfarum_2003Žorskveišar

Žorskur er mest veiddur ķ troll, net og į lķnu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Torskveidar_islenskra_skipa_1999-2003Žorskveišar

Žorskveišar ķslenskra skipa hafa mestar oršiš um 460.000 tonn 1981 en minnstur afli var 1948 um 195.000 tonn, en mešalafli sķšastlišna hįlfa öld er um 276.000 tonn.

Stķgandi var ķ veišum į žorski frį 1995 til 1999 en hefur sķšan fariš minnkandi.

 

 

 

 

Torskveidar_islenskra_skipa_1943-2003

Eins og sjį mį į myndinni hér aš ofan žį er mest veitt af žorskinum į hrygningartķmanum og svo kemur annar minni toppur ķ byrjun vetrar. 

Žorskafli eftir mįnušum 2001-2003_

Hlutur žorsks ķ heildarafla 2003Žrįtt fyrir aš žorskurinn skili mestum veršmętum allra fisktegunda žį er hann ašeins um 11% af heildarveišinni įriš 2003.   Hlutur žorsksins ķ veršmętum śtfluttra sjįvarafurša var um 40% sama įr.

 

Hlutur žorsks ķ veršmęti 2003

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hvaš varš um žorskinn 2003Žorskafuršir

Söltunin nżtir langmest af žorskaflanum og hefur žessi skipting milli vinnslugreina veriš nokkuš stöšug hin sķšari įr eins og sjį mį į lķnuritinu hér fyrir nešan.

Nokkur vöxtur hefur veriš ķ flugfiski sķšustu įrin, en einnig hefur veriš smį stķgandi ķ śtflutningi ķ gįmum.

Bretland hefur veriš stęrsti markašurinn fyrir žorskafuršir til margra įra og ķ öšru sęti komu svo išulega Bandarķkin, en nś hefur sś breyting oršiš į aš Portśgal er komiš ķ annaš sętiš.

Žorskurinn gefur einnig af sér töluvert magn svokallašra aukaafurša, žar vegur žyngst žurrkašir hausar, sem nįnast eingöngu eru seldir til Nķgerķu. Mjög góšur vöxtur hefur veriš ķ žessari framleišslu og į sķšasta įri voru flutt śt rśm 10 žśsund tonn og veršmętiš fór yfir 1 milljarš. Veršmęti hvers kg hefur veriš aš mešaltali um 110 kr hin sķšari įr.

Żmsar ašrar afuršir žorsksins sem kallašar hafa veriš aukaafuršir hafa aukist og mį žar helst nefna žorskhrogn, fés, gellur, lifur og fleira. Žegar žessar afuršir eru allar lagšar saman žį hefur veršmęti žeirra veriš rśmir 3 milljaršar.

 

Helstu markašslönd žorskafurša 2003

 

 

Nęringargildi

Nęringarefni ķ žorski

 

Til baka, Senda grein, Prenta greinina

 

 

Leit



 
 
efnisyfirlit sķšunnar

žetta vefsvęši byggir į eplica. eplica heimasišugeršheimasišugerš - nįnari upplżsinga į heimasķšu eplica.