Steinbítur

Lifnaðarhættir

Steinbítur finnst allt í kringum landið, en hann er þó algengastur við Vestfirði. Einnig er talsvert um hann í sunnanverðum Faxaflóa á vorin og sumrin og við SA-land á sumrin. Steinbít er einnig að finna í öllu N-Atlantshafi, bæði austan og vestanmegin.

Steinbíturinn lifir á 10-300 metra dýpi og hann kann best við sig á leir- eða sandbotni. Steinbíturinn hrygnir hér við land á haustin og snemma vetrar, í október og nóvember. Aðalhrygningastöðvarnar eru á 160-200 metra dýpi undan Vesturlandi og Vestfjörðum.

Um hrygningartímann missir hann tennurnar og er tannlaus um tíma og tekur þá ekki til sín fæðu. Síðan vaxa nýjar tennur og er hann þá orðinn rýr og sækir upp á grunnslóð í leit að fæðu, sem er fyrst og fremst alls konar botndýr, einkum skeljar, eins og aða og kúfiskur, krabbadýr, sniglar, ígulker, en einnig étur steinbíturinn töluvert af öðrum fiski og þá einkum loðnu.

Steinbíturinn er oftast um 50-80 cm langur en getur orðið allt að 120 cm. Hann getur orðið yfir 20 ára, en vöxtur hans er frekar hægur.

(Heimild: Íslenskir fiskar eftir Gunnar Jónsson, Fjölvi 1992).

Veiðarfæri

Steinbíturinn er að langmestu leyti veiddur á línu eða rúmlega helmingur alls aflans.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Steinbítsveiðar

Veiðar íslenskra skipa hafa verið á bilinu tæp 12 þúsund tonn í um 15 þúsund tonn síðan 1995. Á Íslandsmiðum varð steinbítsaflinn mestur árið 1963 eða 29,5 þús tonn og af því magni veiddu Íslendingar 17,3 þúsund tonn.

 

 

 

 

 

 

 

 

Steinbítur er vertíðarfiskur eins og má sjá á myndinni hér að ofan, langmestur afli kemur að landi í mars, apríl og maí, utan þess tíma koma aðeins nokkur hundruð kílogrömm að landi í hverjum mánuði. 

Hlutur steinbíts í heildarafla er aðeins um 1% en verður um 2% af heildarverðmætum útfluttra sjávarafurða.

 

Steinbítsafurðir

Rúmlega helming aflans nýtir hefðbundin landvinnsla, rúmlega fjórðungur fer ferskur í flug, og svo fer 13% í gámum á erlendan markað, væntanlega fremur heill en slægður.

Til innanlandsneyslu eru skráð 5% af heildarafla eða um 750 kg af óslægðum fiski upp úr sjó. Þetta gera nálægt 200 kg af roðlausum og beinlausum flökum fyrir alla Íslendinga eða um um 0,7g á mann.

Steinbítsafurðir voru að verðmætum um 1,3 milljarðar árið 2000 og hlutfallslega mest fór til Frakklands og Bretlands. Algengast er að pakka steinbítsflökum í svokölluð 4 x 6kg, þar sem roðlaus flök eru millilögð í 6 kg öskjur. Fyrir Frakkland hefur aftur á móti 10 x 2kg verið mjög vinsæl pakkning en þá er flökunum pakkað á sama hátt og gert er þegar framleidd eru 5 lb fyrir Bandaríkin.

 

 

 

Nýting í vinnslu

Nýting í vinnslu steinbíts er algeng um 30% fyrir roðlaus og beinlaus flök og þá er miðað við slægðan fisk, en þegar unnið er með beinum þá er oft miðað við 32%.

 

Næringargildi

 

Til baka, Senda grein, Prenta greinina